Burgemeester Gulpen-Wittem botst met oud-wethouder over uitvoer Spreidingswet: 'Ik kan dit niet uitleggen'

Gulpen-Wittem loopt nog altijd achter als het gaat om de opvang van asielzoekers. Begin september werd bekend dat de Heuvellandgemeente onder actief toezicht staat als het gaat om de uitvoering van de Spreidingswet. Uit informatie uit het gemeentehuis wordt duidelijk dat de oorzaak niet alleen ligt in het vinden van een goede locatie: voormalig wethouder Piet Franssen blijkt namelijk 'niet echt voorstander van het uitvoeren van de Spreidingswet', schrijft burgemeester Nicole Ramaekers in een interne mail. Volgens Franssen zelf klopt dat beeld niet. Wel erkent hij terughoudend en kritisch te zijn geweest: "De wet moet ik uitvoeren, maar wel op een verantwoorde manier."

De voormalige wethouder zou tot drie keer toe op het allerlaatste moment gesprekken met de provincie hebben geannuleerd. Pas als de burgemeester ingrijpt, volgt een gesprek met de provincie. Franssen bestrijdt dat beeld en stelt dat in ieder geval één gesprek vanuit de provincie zelf niet meer noodzakelijk werd geacht. Uiteindelijk heeft er volgens hem wel bestuurlijk overleg plaatsgevonden.

Dat blijkt uit een Woo-verzoek dat bij de gemeente is ingediend en waarna er 350 pagina's aan mails en documenten zijn vrijgegeven. Uit de stukken komt naar voren hoe de gemeente Gulpen-Wittem de afgelopen twee jaar met het dossier is omgegaan.


Waarschuwing
In juli 2024 vraagt politieke partij DOE'22, toen nog in de oppositie, naar de voortgang van het asielbeleid. Twee maanden later reageert de gemeente. Rond diezelfde periode waarschuwt de provincie Limburg: als de gemeente niets gaat doen aan de asielopgave, komt zij onder actief toezicht te staan.

Ondanks die waarschuwing vanuit de provincie komt het dossier dit jaar pas in een stroomversnelling. Net na de verkiezingen, eind maart, grijpt burgemeester Ramaekers in en eist een gesprek met de toenmalige wethouder Piet Franssen. Er zouden drie gesprekken met de provincie over het dossier door de gemeente zijn geannuleerd. De burgemeester wil uitleg.

Hoe dat gesprek verliep, wordt niet duidelijk uit de stukken. Wel schrijft de burgemeester dat Franssen het dossier bij een nieuwe portefeuillehouder wilde neerleggen: "Verder gaf hij gisteren aan dat t.z.t. [te zijner tijd, red.] een eventuele nieuwe portefeuillehouder het maar moet oppakken." De burgemeester stelt daarnaast dat Franssen niet echt voorstander is van de uitvoering van de Spreidingswet. Ramaekers daarover: "Voor deze politieke keuze dient ook politieke verantwoordelijkheid te worden afgelegd. Ik kan dit niet uitleggen."


Franssen weerspreekt dat er sprake was van bestuurlijke onwil. Volgens hem stond het dossier voortdurend op de agenda van het college en waren de mogelijkheden voor Gulpen-Wittem beperkt. Hij wijst onder meer op het geringe aantal beschikbare sociale huurwoningen en vindt dat ook rekening moet worden gehouden met inwoners die al jarenlang op een woning wachten. "Ik heb mijn best proberen te doen", aldus Franssen.

Terughoudend en kritisch
Dat betekent volgens Franssen niet dat hij zonder kritiek achter de uitvoering stond. "Ik ben dus heel terughoudend geweest", zegt hij over de huisvesting en opvang. Hij bevestigt dat hij kritisch keek naar mogelijke locaties, de financiële gevolgen voor de gemeente en de gevolgen voor andere woningzoekenden. Volgens Franssen is bovendien met omliggende gemeenten gesproken om te kijken welke mogelijkheden er waren.

Toch overleg
Na het gesprek tussen Ramaekers en Franssen volgt op 7 april 2026 een nieuwe mail van de burgemeester richting de provincie. Daarin stelt ze dat de wethouder nu ineens 'wel heel graag met u een bestuurlijk overleg' wil.

Ook hierbij plaatst Franssen een kanttekening. Volgens hem is ten minste één eerder overleg in eerste instantie door de provincie geannuleerd, waarna vanuit het secretariaat het bericht kwam dat het gesprek niet meer noodzakelijk was. Later vond alsnog een bestuurlijk gesprek met de provincie plaats.


Franssen zegt geen spijt te hebben van zijn aanpak. Volgens hem heeft hij het voorbereidende werk gedaan en is het vervolgens aan het nieuwe college om het dossier verder op te pakken. "Ik ben blij dat ik het op die manier heb gedaan. En daar stond ik ook volledig achter." Daarnaast wijst hij erop dat woningcorporaties in Gulpen-Wittem maar weinig sociale huurwoningen beschikbaar hebben. Hij wilde niet van de corporaties verlangen dat iedere vrijkomende woning naar statushouders (of asielzoekers) zou gaan en vindt dat ook rekening moet worden gehouden met inwoners die al jarenlang op een woning wachten.

Nieuwe wethouder
Intussen is Gulpen-Wittem naar de stembus gegaan. Fractie Franssen valt buiten de coalitievorming. Daardoor is het nu Marc Hermans (DOE'22) die de asielproblematiek in zijn portefeuille heeft. Begin deze maand maakte het ministerie bekend dat Gulpen-Wittem op het matje moet komen bij de minister, omdat de gemeente onvoldoende heeft gedaan om de Spreidingswet uit te voeren.